Przejdź do treści

Sitodruk – kilka porad przy naświetlaniu sit

Sitodruk to jedna z najstarszych technik zdobienia. Wykorzystywany jest głównie w przemyśle tekstylnym, ale swoje zastosowanie znalazł również w zdobieniu całej litanii innych produktów. Drukowanie polega na przeciśnięciu farby przez sito, na którym jest rozciągnięta siatka. Na siatce z kolei znajduje się wzór, który na początku trzeba stworzyć. Chciałbym podzielić się z Tobą moimi poradami i spostrzeżeniami dotyczącymi klisz, emulsji, naświetlania i wymywania sit, które chciałbym znać, zaczynając moją przygodę z sitodrukiem.

Druk kliszy

Tutaj sprawa jest dosyć prosta. Klisza powinna być transparentna, a wzór na niej nadrukowany – czarny. Chodzi o to, by wzór blokował promienie światła UV, przez co na sicie powstanie dokładna odbitka wydrukowanego wzoru. Ta odbitka będzie nienaświetlona, a wszystko wokół – naświetlone i niezmywalne. 

A więc, co zrobić? Po pierwsze, kup klisze. Folia przezroczysta przeznaczona do druku w drukarce atramentowej zda tu egzamin. W ustawieniach swojej drukarki spróbuj jak najbardziej zwiększyć krycie atramentu – dzięki temu czarny na pewno nie będzie przepuszczał światła, lub będzie go przepuszczać na tyle mało, że nie wpłynie to negatywnie na naświetlanie.

klisza do sitodruku

Przygotowanie sita

Najważniejszym aspektem sita jest dobre napięcie siatki. Jeśli siatka będzie luźno zaczepiona, nie będziesz w stanie drukować ze stuprocentową powtarzalnością – ma to znaczenie przy druku białą farbą na czarnym podłożu, gdzie nierzadko trzeba nanieść warstwę farby, wysuszyć ją i nanieść kolejną aby krycie było jak najlepsze.

Sama siatka również wymaga dopieszczenia. Środek odtłuszczający i bieżąca woda to must-have, zanim jeszcze zaczniesz myśleć o smarowaniu sita emulsją. Jeśli używasz sit z wcześniejszych robót, warto będzie zainwestować w środek czyszczący, przeznaczony do usuwania tak zwanych „duchów” – czyli pozostałości i przebarwień, powstałych po wcześniejszym drukowaniu.

Dobór odpowiedniej emulsji

Emulsja emulsji nierówna. Różnią się one nie tylko kolorem, czasem schnięcia czy zawartością cząstek stałych, ale również odpornością na poszczególne farby. Jeśli drukujesz farbą wodną, emulsja musi być do farb wodnych.Analogicznie do farb plastizolowych będzie inna emulsja. Czemu to takie ważne? Ponieważ może zdarzyć się tak, że emulsja której używasz, jest wrażliwa na wodę. Jeśli użyjesz farby wodnej na siatce pokrytej emulsją, która nie jest odporna na działanie wody, emulsja lekko „nasiąknie” i zacznie się przylepiać do podłoża. To z kolei będzie skutkować szybszym zużyciem sita, utratą powtarzalności oraz problemami z odklejaniem po wykonaniu druku.

emulsja światłoutwardzalna, do sitodruku, rynienka do sitodruku

Nakładanie emulsji na sito

Ten krok jest bardzo istotny, ponieważ chcemy uzyskać jak najrówniejszą warstwę emulsji na całej powierzchni sita. Sito musi być czyste! Do procesu nakładania emulsji najlepiej sprawdzi się rynienka. Pochyl lekko sito, przyłóż rynienkę od strony zewnętrznej sita (tej strony, która przylega do podłoża. Druga strona to tak zwana raklowa), pozwól emulsji wyrównać się na sicie i spokojnym, zdecydowanym ruchem zacznij ciągnąć rynienkę w górę sita. Następnie zbierz nadmiar emulsji tą samą krawędzią, ale nie przechylając rynienki. Powtórz ten sam proces od strony raklowej, a następnie odłóż sito do wyschnięcia, układając je stroną raklową do góry (podłóż sobie coś pod ramę sita, aby było ono lekko w powietrzu)

Teraz możesz albo poczekać, aż sito wyschnie samo, albo przyspieszyć ten proces, wykorzystując na przykład suszarkę czy opalarkę do kabli.

Naświetlanie – diabeł tkwi w szczegółach

Na pozór nic ciężkiego – między sitem a źródłem światła musi znaleźć się wzór, który chcemy naświetlić, włączamy światło, czekamy – i gotowe. W praktyce należy zwrócić uwagę na kilka bardzo ważnych kwestii, bez których naświetlanie sita będzie katorgą. Po pierwsze, każde sito pokryte emulsją musi być w pełni suche przed rozpoczęciem naświetlania. Bez tego – ani rusz! Rozpoczęcie naświetlania z mokrym sitem spowoduje jedynie, że będziemy musieli czyścić naświetlarkę. Po drugie: dokładność. Ułożenie kliszy z wzorem, a następnie sita na szybie naświetlarki nie może być przypadkowe. Jeśli drukujemy w kilku kolorach, użycie znaków rejestracyjnych na kliszach jest koniecznością. Po trzecie, najważniejsze: wzór, który chcemy naświetlić, musi dokładnie przylegać do sita. W innym wypadku brzegi wzoru będą zamazane, a całe sito będzie niezdatne do użytku. Jak to osiągnąć? W profesjonalnych warunkach wykorzystuje się próżnię, by pozbyć się całego powietrza z naświetlarki. W warunkach domowych wystarczy położyć kliszę ze wzorem na naświetlarce, umieścić na nim sito, a następnie umieścić coś ciężkiego na sicie, by wywierało nacisk na kliszę ze wzorem.

naświetlone sito do sitodruku

Czasy naświetlania 

Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie „ile powinienem naświetlać moje sito?”. Zależy to przede wszystkim od rodzaju oświetlenia, odległości sita od źródła światła, ilości warstw emulsji. Swoją naświetlarkę zbudowałem sam, źródłem światła UV jest 10metrowa taśma led, która jest przyczepiona na dole pudła. Odległość sita od źródła światła to około 40cm. Przez długi okres używałem jednej warstwy emulsji, wtedy czas naświetlania wynosił około ośmiu minut. Przy dwóch warstwach jest on dłuższy i wynosi około piętnastu minut. Jedyną pewną radę, jakiej mogę udzielić przy naświetlaniu, to nie poddawaj się – przed Tobą wiele smarowania emulsją, wymywania, czyszczenia i wyciągania wniosków, także spróbuj znaleźć sposób na monitorowanie zmiennych. Świetnym wyznacznikiem, czy sito jest dobrze naświetlone, czy niedoświetlone jest obserwowanie emulsji przy wymywaniu – jeśli się pieni czy wymywa w miejscach, w których wymywać się nie powinna – zwiększ czas naświetlania. Zwiększaj go aż nie będziesz widzieć tych problemów.

naświetlarka uv do sitodruku, naświetlanie sita

Wymywanie sita – czym krócej, tym lepiej

Udało Ci się naświetlić sito – gratulacje. Teraz jedynie nie zepsuć wymywania sita! Jest na to wiele sposobów, ale zdradzę Ci ten, którego używam ja. Na samym początku, zanim jeszcze weźmiesz wąż ogrodowy czy myjkę ciśnieniową do ręki, spójrz przez sito pod światło. Większość emulsji wykazuje różnice w zabarwieniu, w zależności od stopnia naświetlenia. Jeśli widzisz zarys swojego wzoru na sicie, to znaczy że możesz przejść do drugiego kroku – zmoczenie sita. Zmocz je lekkim strumieniem z obu stron i zostaw je na dwie minuty – po tym czasie emulsja, którą zakrywał twój wzór, a tym samym nie została naświetlona, łatwo się zmyje. Wreszcie możesz przystąpić do działania! Przy wymywaniu sita ważne jest, aby kontrolować ciśnienie wody oraz czas. Zbyt wysokie ciśnienie, lub zbyt długi czas mycia sita mogą sprawić że, pomimo naświetlenia emulsji, zacznie ona wymywać się również w miejscach, gdzie nie powinna. Dlatego pilnuj, by zachować rozsądną odległość dyszy myjki (przy wężu ogrodowym nie powinieneś mieć problemu) od sita, a także spróbuj dokładnie oczyścić sito w krótkim czasie. Zrobione? Super, teraz pozostaje jedynie osuszyć wzór i odstawienie sita do wyschnięcia – koniecznie na płasko. Czemu? Dlatego, że jeśli źle wypłukałeś sito, krople wody wymieszanej z resztkami emulsji mogą spłynąć na wzór i zatkać oczka. Sito suche? Więc pozostaje ostatnie naświetlenie już gotowego sita i można działać!

gotowe naświetlone sito do sitodruku

Udało Ci się naświetlić sito? Nie? Najważniejszą poradą w tym poradniku będzie wytrwałość. Mało komu udaje się przeprowadzić tak długi proces bez popełnienia absolutnie żadnego błędu za pierwszym razem. Musisz uzbroić się w cierpliwość i samozaparcie, a zobaczysz, że z każdym kolejnym sitem pójdzie Ci coraz lepiej! Jeśli chcesz przeczytać więcej na temat sitodruku oraz innych metodach znakowania odzieży, zapraszamy do zapoznania się z technikami, którymi znakujemy: https://fabriworks.pl/strona-glowna/pelna-oferta/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *